Re : Ël piemontèis ant ij media

Messagi da dragonot\@libero\.

>----- Original Message -----
>From: Marco Morbe
>Sent: Sunday, January 17, 2010 11:53 AM
>Chi ch'o sbalia asgònda te? Me ch'a scriv "un" e a less "in" o coj ch'i scrivò "in" e ij leso "in"?
>S'am sbalii nenta fin-a "Sergio Nebbia" ans o sò Dizionòri o scriv "in", me a perdòn "Giuseppe Ferraro", pirchè o sò libbe l'è dil ... 1880 (pi ò meno), ma col d'Nebia l'ha chich àin, e il Piemontèis l'òva sà una grafia, e ij na sòn tancc cme Nebia.
>Marchin.

Cerea Marchin, ma përché parlé dë sbalio?
A l'é-lo pa che ël problem a sia: "ma përchè ij piemontèis as fan tanti problema an sël piemontèis?" (esempi: Fabrissi che a bassa i parlant a 1MM quand che le statìstiche ufissiaj a parlo d'almanch 2MM).

Tornoma a l'esempi ëd l'italian: (ëdcò per arsponde a Karla) pijoma ij liber ëd Camilleri. I l'eve mai lesulo? che vot a pijërìa a scòla? A sbalia Camilleri, a sbalio j'editor e ij letor, o purament a-i é pa gnun problema?

Foma ëdcò l'esempi dl'anglèis. Da na part ëd l'Atlàntich a scrivo "petrol/centre/color" , da l'àutra "gaz/center/colour" (ëdcò "gazoline"). Che problema a-i é? A l'é soa lenga.

A proposit, mè amis Cichin Schinòto a dis sempe che al nòrd as paga l'"affitto", al sentr la "locazione", al sud la "pigione".

Ancora: la tevision a l'é pien-a ëd "che sta ffà?", "vammo vva", "che c(i)'azzecca" , etc... E tut sòn sì a l'é pi diferent da l'italian scolàstich che j'esempi piemontèis ch'i l'eve fàit.

Ciàu,
Bepe


Messagi da dragonot\@libero\.

> It l'avìe giù scrivulo n'àutra vira, Claudi, ma costa lenga ch'it ciame

> "padanèis" a l'é invension. Mauro Tosco o quàich espert a podrà spieghenlo

> da bin, ma a l'é ciàir che parlé ëd "padanèis" a veul dì anventesse un

> concèt che a esist nen, nì a l'é mai esistù.

A l'é bel fé che la realtà a stìa tra le doe posission. Pijoma prima l'esempi ëd n'àutra lenga, ël Sardagneul. Gnun a dùbita pa che a esista, a lo dùbita pa ël legislador, che ant la 482 a parla ëd "lingua Sarda", e na na dùbito pa i lenghista (com ël Tagliavini) che a considro la "limba" sarda un-a dle lenghe neo-latin-e (com ël Provensal=Ossitan, fin dal Dietz, 1802, ma cost a l'é n'àutr discors).

Ma se peui as varda ël Sardagneul, as vëdd che a l'é dividù an almanch 4 grup, dont doi definì "motobin vzin al Còrs", che a l'é dël grup Toscan (antich)! Ant l'istessa manera, gnun a dùbita pa dël grup gal-italich (piemontèis-ligure-lombard-emilian-romagneul).

L'Ascoli a scrivìa cheicòs com "un gruppo che si distacca da tutte le altre parlate italiane". ël Pellegrini, ant soa "Carta dei dialetti italiani" a l'ha pa riussì a dividlo, e a l'ha disegnà sto grup con un ùnich color, segnand mach le isoglosse. E peui a-i é da considré la "koiné lombardo-veneta" dël medioev.

Ant cost artìcoj a-i é un pòch ëd le notissie che a la arvardo: - http://pms.wikipedia.org/wiki/Koinè_lombard-véneta - http://it.wikipedia.org/wiki/Koinè_lombardo-veneta A l'é na "scripta", che a l'era dovrà ant l'Età ëd Mes da noiàutri, a l'era ciamà "lombard", an contrast con "toscan".

Vardé mach l'arferiment ant le "Leys d'amour" provensaj (a Tolosa, visadì fòra Provensa, an Ossitania, ma cost a l'é n'àutr discors): <> L'autor a l'avìa elencà le lenghe strangere ma confinante: fransèis, anglèis (al temp janglèis a ocupavo part ëd Fransa), spagneul, gascon e LOMBARD (visadì la "scripta" dl'àuta italia ). A l'avìa pa elencà ël toscan, lontan e pa confinant.

Ciàu, Bepe

Messagi da Bèrto ëd Sèra

Cerèja a tuti, sempe ant sla question dël "padanèis"...

Anlora, i chërdo che fin-a ij can a san che s'a-i é cheidun che l'idèja dla "padania" a-j pias nen, col cheidun i son mi. Quindi pijé nen lòn ch'i scriv adess coma na chèich propaganda leghista. I son 'cò straconvint che 'l padanèis AL DÌ D'ANCHEUJ a esist nen, e che për felo seurte da la tomba (sempe ch'a sia mai esistì) a-i andrìa da bon na chèich padania. Che mi i veuj nen, për tante rason.

Ma sòn a veul nen dì ch'a-i sia mai ësta-ie na chèich continuità dël parlé ant lòn che an época tard-roman-a as disìa la "Diòcesi Italissian-a" e che a quadra a truch e branca con l'estension dl'espression "lenga reto-romanza" (quindi da dzora la linia Rimin/La Spessia fin sù al Danube, con confin ossidental anviron a j'Alp nòstre).

As capiss ch'as agiss d'un teritòri che ancheuj a parla pì nen romanz nì n'Ungherìa, nì n'Àustria, nì an Slovenia. ma l'ipòtesi, se un a la fa, a la fa nen për dì che s'i vom a Budapest im treuvo la gent d'ambelelà ch'a parlo coma a Alba. As fa për definì cola continuità polìtica e econòmica ch'a-j fa da base a na "lenga". E che antlora për mach ess-ie a-i era pro.

La continuità, però, a peul nen esse mach "stàtica", a l'ha da esse giutà 'cò da na bon-a sircolassion ch'a buta la gent dël "teritòri" an condission d'avej da manca dë continué a capisse antra lor për podej travajé, mangé, paghé j'ampòste e via fòrt. Quindi 'l fator decisiv a l'é nen tant col ëd l'esistensa 'd na popolassion "italicissian-a" antenà dij padaneis (reto-romanz, bassareuj da Pò ò coma diav che un a veul ciameje). Ma pitòst capì se e coma sta popolassion (ò 'n chèich sò sot-ansema compat) a l'abia mantnù coesion social për assé 'd temp da podej evolve na sua "lenga".

La question se la diòcesi italicissian-a a fussa stàita creá coma conseguensa 'd na chèich "unità étnica" ò nò, second mi, a l'é 'n fàuss problema. Mi am ësmija che dapress a sécoj ëd "globalisassion latin-a" a podéissa nen ess-ie gnun-a caraterìstica "étnica" particolar, ma che a l'avèisso mach daje 'n teritòri a la neuva capital militar piassà a Milan.

Ma che mi i-j taca giust ò ch'im falissa a-i cambia pòch, che tant antra 'l IV sécol e col ch'a fa XII (quand is trovoma peuj dle ròbe "scrivù an volgar") a-i passo 800 agn, e a-i në j'é pì che 'sé për avèisse evolvù an "unità cultural", bele che a parte da na distribussion bin piata.

Mi adess i son 'd sigura nen la përson-a pì esperta dël mond ëd tarda antichità e àut medioev, ma iv diso dontre ròbe franch tutun, peuj Rubat am tira j'orije quand i diso dle bojade :)

Am ësmija 'd podej dì che na chèich unità comercial (ch'a comprendìa ËDCÒ la Provensa) fin dij temp dij Gòt a-i sia sta-ie. Tant pì che dla fin dël regn ëd Teodorich, an pràtica, la ca real Visigòta a l'era 'n man ai Gòt italian, e sta continuità (fin-a a sì) a tnisìa andrinta 'cò 'l rest d'Italia e l'Àfrica (për tant che ij rapòrt coj Vándaj a sio stait motobin complicà).

Për tante gran-e ch'a-i fusso an polìtica, la monedassion a l'era sempe "roman-a" (sempe che un a pensa nen che da na mudaja celebrativa 'd Teodorich as podèissa fé giré 'n sistema econòmich daspërchiel).

Ël sistema dj'ampòste a l'era tut somà "roman" e ij funsionari a j'ero 'd sivij ch'a parlavo latin (col d'Isidòr ëd Sivija, sgramaticà fin ch'as veul, ma sempe "latin"). E an efet nojàutri ëd "préstit" (le "loan-words" dij test técnich) dal Gòtich an nòstre lenghe is në trovoma bele che gnun.

A l'é bin dròla, se un a-i pensa ansima, che 'l Gòtich a l'é peuj l'ùnica lenga barbàrica d'antlora ch'a l'abia lassane dij test ëscrit (Ij Vàngeli nen-nissean d'Ulfila), donca për malandà ch'a fussa a la dovìa avej sò anfluss. A-i son fin-a atestà cas ëd "roman" ch'a-j la mostravo a sò cit. E pura... gnente. Dësparìa. E sossì, për mi, a l'é la pì bela marca che an dis che fin antlora 'l latin "corent" a l'era anco' pitòst compat (coma l'economìa che, an assensa dë stat, a l'era restà sò ùnich fator dë spantiament).

Sta continuità as ës-ciapa mach dij temp dj'anvasion àrabe. Con la Provensa brusà da tuti (àrab e franch an sucession, tuti sensa pa gnun deuit) a l'é malfé anmaginesse che 'l comersi a l'abia tirà drit. I lo seu che al dì d'ancheuj le crìtiche a Henry Pirenne a son fòrte, però sue considerassion ansima al passagi a la monedassion mach pì an argent am ësmijo pì che sensà. La "lira carolin-a" a l'é 'l pì bel testimòni che 'l comersi a l'angròss a lunga distansa a l'é chità. E che quindi a chito coj contat ch'a "ten-o ansema" na lenga.

E an efet a l'é ambelessì ch'a-i pija l'andi cola stra ch'a men-a peuj a droché 'l latin e l'aministrassion sivila d'amblé, bele che daspërtut an ossident. Quindi l'andi a serchesse 'n chèich "padanèis" i lo pijoma dël sécol ch'a fa VIII, e nen sensa problema.

Antant përchè ch'i soma bele che gnente dl'amzura dël comersi d'antlora. Perchè për "fé padanèis" a-i va n'economìa padan-a unìa, almanch a truch e branca. Sensa lòn as fan mach mila tòch e tochetin, tuti con na rèis comun-a ant ël latin, ma NEN an col padanèis "teòrich" dont as agiss.

Quindi a l'é 'd sòld ch'i l'oma da parlé, s'i voroma analisé le condission. E 'cò sì, belavans, nebion an val padan-a. Nebion përchè 'd dàit a-i në j'é bele gnun (e già lòn a da da pensé che st'economìa a-i fussa pro nen).

Andova (a Venessia e a Amalfi, peuj dapress Génoa e Pisa) che st'economìa a-i era jë scrit is jë trovoma e coma. A scrivo quand a-i son ij gran për ëscrive, a ven da dì, e s'a scrivo nen, a l'é mach përchè a-i é gnente da scrive. Però, però, però...

"La prima neuva foresta ëd Génoa a l'é dij sarasin che a la buto al sach dël 934-935 ën rivand da 'nt l'Àfrica setentrional. Ël resocont sarasin a resta 'd sinch sécoj pi giovo che nen ij fàit dont a parla, ma jë stòrich a son anclinà a contelo coma pitòst acurà. Conforma a sta conta, dal sach ëd Génoa a sarìo mnasse via lin, pann e seda anco' da travajé, lòn ch'a sarìa pa normal për un cit borgh ëd pescador, ma a fa pitòst pensé a dj'atività ëd comersi për mar già motobin avià, almanch assé avià da deje 'nt l'euj ai sarasin."

http://pms.wikipedia.org/wiki/St%C3%B2ria_%C3%ABd_G%C3%A9noa

Seda, bela gent, pa bale. Antlora la seda a la valìa coma òr (e as dovrava da bon an pagament coma moneda). Dròla, 'd sigura, përchè sta seda a l'é malfé a pensesse ch'as la catèisso ij genoèis për lor. SE (a sta nen a mi giudiché 'l valor dla sorgiss àraba), se la sorgiss a fussa vàlida da bon, anlora a veul dì che na chèich ëstra ch'a mnava sù mërcansìa da Génoa a setentrion a-i era già dël sécol ch'a fa X (an corispondensa automàtica al dësvijesse dij bisantin).

E la moneda áut medioeval dij genoèis as bat a Pavìa. Dël 992 Ast a ciapa 'l diplòma d'Odon III ch'a-j garantiss ël passagi, antra j'àutre, "për la Val ëd Susa". Quindi da na part i l'oma Venessia, dont as sa tant, e Génoa, dont as sa nen vàire, ma che contand ël dësvlup paralel d'Ast (ëvnuita comun pì ampressa che Milan, e a l'é tut dì) as peul pensesse ch'a jë stèissa bin dapress.

Doe stra con un beucc antrames (la Lombardìa), beucc che motobin ampressa a ven ciapà 'ndrinta al tràfich e as treuva a esse lòn che geografìa a la dis: ël séntr dël moviment. Da la fin dël sécol ch'a fa XI la "padania" (coma zòna econòmica) për mach ess-ie a-i é pro. Però a l'ha andrinta 'cò Pisa e Fiorensa e sòn a venta ten-lo bin da ment.

Bòn, la "siena dël delit" a l'é costa. Adess a ventrìa analisé bin ij fluss. Scond mi, la question fondamental a l'é dàita da l'época dij "podestà". Visadì 'd cola "casta 'd professionista dla polìtica" che as buta a virolé da sità a sità për fé da "ditator ëstipendià", e dël midem temp da la class dij nodar, che as treuvo viaman a dovej scrive dj'at ëd comersi ch'a 'nteresso pì nen mach dle cession ëd vigne antra 'vsin, ma dij trasferiment ëd capitaj pì che rispetàbij antra sità con dij volgar antra lor bin diferent.

Se cheidun a podìa "anventesse 'l padanèis", col cheidun a son lor. Përchè a son mach lor e ij mërcandin a l'angròss ch'a n'avìo da manca. E almanch SÒN, am ësmija 'd podejlo dì da tranquil, da bon a l'é rivà e a l'é restà atestà ant ij papé an "koiné padan-a".

Ma la gent, la gent. com a la parlava? Bin, ëd sòn i peulo nen dì tròp, ch'a-i son mila përson-e ch'a në san pì che mi, ch'a parlo lor. I diso mach che a Turin, da lòn ch'i s-ciàiro ant ij travaj ëd Pare Gasca (visadì dzortut la "Stòria di Torino" dla UTET), la gent a parlava bele che piemontèis, e già dal sécol ch'a fa XII.

Pròpe quande 'l padanèis a sarìa podù nasse coma "lenga franca", ma për tanti motiv a l'ha nen faila a vinse la bataja con la lenga dij banché. Con ël fiorentin.

I torno a dì, a la "lenga comun-a" coma possibilità mi i-j chërdo, che a l'é ant la lògica dl'economìa e dla polìtica d'antlora, ma i s-ciàiro nen le marche 'd na sua evolussion "dal bass" ant j'anfiltrassion volgar ant ël latin dij nodar.

Sòn sempe tnisend present che comsëssìa la deriva antra lenghe dl'Italia setentrional a l'é vnuita fòrta mach da pòch, e che sot al dadré comsëssìa i l'oma TUTI 'l midem latin. Coj catalan is capioma pì che bin anco' adess, sensa da manca d'un "mediteranèis" ch'a lo spiega.

Peuj la question dij confin a l'é "polìtica", coma sempe. A rasoné coma i rason-o mi, la Limba Sarda "ùnica" a-i é nen, ma a-i në son vàire. E a vorej tiré a j'estrem mè rasonament a dëspariss 'cò fin-a 'l piemontèis, e mi im treuvo a scrive an "monfrin ëd Civass".

E che 'n Marchesà dël Monfrà a sia pro sta-ie, antramentr che në Stat Padan, mai... Bòn, për mi sòn a l'é 'n criteri, për n'autr a peul esse na bala 'd fum. Tut a l'é motobin sogetiv, quand as parla 'd ròbe parej. E quindi a sente parlé 'd "padanèis" a venta nen pensé ch'a sio bale. Coma mìnim a l'é na possibilità "stòrica".

I l'heu campà lì mè doj sòld forà, ma pì che as në parla e pì ch'i së s-ciairoma j'idèje, am ësmija.

Bèrto

Messagi da Fabrizio Arnaud

Per lòn ch'i na sai mi ël padanèis, valadì cla lenga basà ans sle struture dël toscan e satìa ëd forme lombarde e emilian-e, che tuti a capìo bin 'dcò an Veneto, nopà an emont, tansipòch an col ossidental, a lo capìo nen.

A na fan preuva le strà dji zongleur padan, disoma na mëscia ëd cantastòire e saltimbanch: andasìo nen pi an là che Ast perchè ël pùblich aj capìa nen, e donca aj pagava nen. Gnun-a comprension ëd soe batuve, gnun prèt da dè, gnun-e rapresentassion da ten-e.

Messagi da dragonot\@libero\.

Ël padanèis a l'é pa basà an sle struture dël toscan. Le lenghe dël grup padanèis, dont a peul esse arcostruì ël "proto-padanèis", a son cole cisalpin-e (piemontèis-ligur-lombard-emilian-romagneul + veneto) e cole reto-romanze (romantsch-ladin-furlan). Tute coste lenghe a son romanze ossidentaj, ël toscan a l'é romanz oriental.

Dal pont ëd vista fonétich ël padanèis a l'ha la lenission ëd le consonant antërvocàliche, la caduta dle vocaj finaj, la ditongassion gal-romanza, pa cola toscan-a, etc... Dal pont ëd vista sintàtich, ël padanèis a l'ha le carateristiche ossidentaj, nen ultim l'usagi dl'ausiliari "avèj" con ij verb intransitiv, etc...

Na lenga che a l'abia le struture dël toscan sens'autr a l'era n'àutra lenga, pa ël padanèis.

Ciao, Bepe

Messagi da Bèrto ëd Sèra

Ciàu!

>Na lenga che a l'abia le struture dël toscan sens'autr a l'era n'àutra lenga, pa ël padanèis.

A preuva 'd sòn a-i é la question motobin evidenta che, an presensa 'd na "koiné social", as evolv pa cola "koiné lenghìstica" ch'a sarìa pì che lògich ëspitesse, se toscan e parlà gal-romanze a fusso stàite compatìbile antra lor.

Për "koiné social" i veuj dì:

- mideme struture polìtiche e econòmiche,

- economìa antegrà,

- bon volum ëd comersi antra pòst diferent,

- "stil ëd vita" tut somà midem (a l'é cost ël sust dl'espression "Italia" ch'a dòvra Rubat, contut che part, ma mach part, dël Piemont a fasa ecession),

- circolassion ëd j'idèje e dle técniche 'd travaj motobin atestà,

- spantiament ëd j'università an tuta l'area dla "koiné social",

- emigrassion ëd j'anteletuaj bisantin nen localisà mach a Fiorensa,

- cort dij mecenat spantià dla midema amzura për tut ël teritòri.

La pian-a padan-a e la Toscan-a e l'avìo midem pèis dij temp dël medioev, se le lenghe a l'avèisso podù fond-se ant un-a a l'avrìo pro falo. Ma as vëdd ch'a podìo nen.

La situassion dla società "italian-a" ò "lombarda" d'antlora a l'é tut somà la midema dl'Union Europenga. Për tant ch'i sio tuti ant la midema bagna, caussà, mangià e vistì tuti midem, le lenghe a son giumaj tròp diferente për fé nasse na "parlà europenga" coma "koiné spontanea dal bass". S'a riva sòn a riva mach da 'nt l'àut, con na decision "polìtica", com a l'é cola a favor ëd la "koiné toscan-a".

Sòn a lassa comsëssìa duverta la question dla natura dël padanèis. "Decision polìtica" 'cò chiel (mossion ëd minoransa, com as diria an politichèis dël dì d'ancheuj), fortìa dal gir anteletual ëd j'università "lombarde", ò koiné spontanea dal bass? I sai nen s'a peula ess-ie n'arspòsta an finitiva, ma miraco 'cò për sossì a sarà sta-ie dij pòst andoa polìtica e realtà social a podio andé d'acòrd, e dj'àutri andoa ch'a restavo bin separà.

A mi, a pel, am ven da fé noté che la gent "lombarda" a l'era an magioransa numérica. Se da bon ël padanèis a l'avèissa podù esse dovrà coma solussion "bele pronta", a-i era gnun-a "prestigiosità" ch'a podèissa bate la comodità. Miraco, 's padanèis a sarìa satisse 'd toscanade stravirà (coma l'italian dël dì d'ancheuj as ambotiss ëd paròle 'nglèise soens sensa sust), ma la strutura gramatical a l'avrìa pro tenuss-la. Pròpe com a l'han peuj fait an dovrand nen (ò an dovrand mach) ël passà lontan an parland an italian.

Che sòn a sia mai rivà am ësmija ch'a veula dì che tant toscan che padanèis a jë dovrava bele che gnun, ant la vita 'd tuti ij dì dla pian-a padan-a. A-i ero mach dj'utiss técnich për na cita categorìa 'd përson-e ch'a l'avìa manca dë "travajé coj forest", sensa gnun ampat ant la vita real dl'òmo dla stra.

Se la "stil ëd vita" a podìa spantiesse, e fin giù a la part bassa dla popolassion, a la religion, ai moviment mìstich e via fòrt, ma la lenga comsëssìa nò, a veul bin dì che a-i fusso dle diferense sostansiaj ch'a lo permëttìo pròpe nen.

Bèrto

-- ==============================

Constitution du 24 juin 1793 - Article 35. - Quand le gouvernement viole les droits du peuple, l'insurrection est, pour le peuple et pour chaque portion du peuple, le plus sacré des droits et le plus indispensable des devoirs.

Messagi da Francesco Rubat Borel

Pa mach...

Ël padanèis a l'é nen spantiasse përchè dij sécoj XII-XIII j'aristocrat (che a la finitiva an Lombardìa ant ël sens medieval a contavo bin pòch, da già ch'a-i era le comun-e) a l'avìo maitass d'esprimse an fransèis ò për certi géner literari an provensal. A fasìo giusta ecession certe bande dël Piemont, sota Savòja, Monfrà e Salusse, ma peui arcordomse che an coj sécoj lì a-i era 'dcò le comun-e 'd Vërsej, Ast, Coni, Fossa, che bèica mach a l'avìo d'ordinari 'd podestà milanèis...

I dirìa pitòst che ai mercant e a j'artigian dle comun-e lombarde 'd soa lenga a-i na fèissa bele gnente...

Messagi da Bèrto ëd Sèra

Ciàu,

> I dirìa pitòst che ai mercant e a j'artigian dle comun-e lombarde 'd soa

> lenga a-i na fèissa bele gnente...

L'ampression ch'i l'hai a l'é che miraco për anfejne a-j n'anfasìa, che a-i son pro dj'euvre scrite, stampà e distribuìje an piemontèis, lombard e venessian (ël genoèis nen tant, ma a venta 'cò conté che an Liguria 'd gent a-i në j'era pròpe pòca 'd nùmer). Un chèich "mërcà" për ij travaj an lenga a-i era, 'd sigura pì che al dì d'ancheuj.

Ma se mi im falisso nen, për ij "lombard" tant "padanèis" che "toscan" a restavo "lenghe foreste", con ël padanèis (s'i voroma forsé 'n paragon) a fé la part ëd l'esperanto dla pian-a.

Mach che a son motobin pòch coj indoeuropengh ch'a treuvo anteressant amprende na lenga "teòrica" coma l'esperanto. E i chërdo për la midema "rason pràtica". S'it parle toscan peuj a Fiorensa 't capisso tuti. S'it parle padanèis (ò esperanto) at capisso mach coj ch'a lo san. La gent a tend a amprende na lenga "për andé ambelelà".

E sì da na mira pitòst paradossal cola antërcomprensibilità 'd fond gal-romanza ch'a rendìa possìbil l'esperiment dël "padanèis" a l'é staita 'cò la causa prima dla vitòria dël toscan. Un mërcandin d'Ast a parla coj milanèis col prinsipi dël "tant is capioma, a basta peuj mach pijessla dosman". Sì ch'a-j n'anfà a chiel dë studiesse 'l padanèis... se pròpe a l'ha da studiè as ëstudia 'l toscan, che dësnò parlesse coj banché a la ven dura.

Bèrto

-- ==============================

Constitution du 24 juin 1793 - Article 35. - Quand le gouvernement viole les droits du peuple, l'insurrection est, pour le peuple et pour chaque portion du peuple, le plus sacré des droits et le plus indispensable des devoirs.

Messagi da Bèrto ëd Sèra

Cerea,

I ciapo anco' sù dontre dàit ansima a la question se a la gent a-j n'anfasèissa 'd soa lenga. Am ësmijo pitòst ciàir, almanch për Turin. Se cheidun a l'avèissa veuja dë sgaté ant ij lìber dë stòria dl'area dle comun-e d'antlora, i chërdo che i podrìo capì s'as trata 'd n'ecession "turinèisa" ò d'un comportament pì general.

A la festa 'd San Gioann dël 1490, na banda 'd turinèis a-i da dapress a Louis de Miolans (consijé savojard), fin-a 'ndrinta a ca sua, andoa a fracassa tut e a massa 4 ò 5 sò servitor. Conforma al cronista d'antlora Dumini Macanéo as trata 'd gran-e ëmnà da "dissoni mores dissona cum lingua".

Vàire áutri savojard a fan la midema fin. A celebré coj ch'a masso Louis de Villette (goernator savojard ëd Pinareul) a-i é Bassan da Mantoa (noté, da Mantoa) ch'a spera che sta "rabiosa turba magninorum" (banda 'd magninass, se peuj sòn a fussa në stranòm popolar dj'arpitan ò n'anvension ëd monsù Bassan gnun a peul dilo) as në torna a ca sua.

Dla fin dël 1400, donca, la percession dle diferense antra arpitan e piemontèis a l'é bele che na ròba da rassista scatenà. Mach che as trata pa mach ëd lincé ij montagnin... nò nò. Ij turinèis a 'l l'han sù coj "forest" an general.

Dij 21 ëd Magg dël 1526 a riva a Venessia na relassion diplomàtica spedìa da Milan, che a la dis "tutto il Piemonte é in arme, et sono stati amazati circa 200 spagnoli in Turino, et se non v'era il Ducha di Savoja non ne campava pure uno che fusse in quel contorno".

Quindi, an prinsipi dël 1500, la percession da fòra dij piemontèis a la resta unitaria sot a l'espression "piemont" (contut che sòn an disa nen che confin ch'a l'avèissa 'n ment l'autor dla litra).

Për schersé nòstri cé a schersavo pro nen, che a fé le proporsion numériche a sarìa 'me fé na polidà étnica 'd 15-20.000 përson-e ant la Turin dël dì d'ancheuj. A l'avìo da ess-ie 'd mòrt an tuti ij canton.

Ma am lassa 'cò perpless che a-i fusso 200 "ëspagneuj" ant un pòst cit coma Turin. La diplomassìa venessian-a a l'era motobin professional, as peul pensesse ch'a s'a fusso nen ëstait "spagneuj" a l'avrìo pro dilo, però... però antlora la costuma dë ciamé "spagneuj" tuti coj sot a la Spagna (e donca 'cò ij milanèis) a-i era pro.

N'àutra nòta "xenofòbica" a ven da le gran-e antra turinèis e student forest:

- 1472 batajòla antra cismontan e transmontan, sedà mach da j'armà dël Duca

- 1485 student armà ansema dj'àutri personagi nen identificà a-j intro 'n ca a Giacobin ëd San Giòrs, sò professor ant lë Studi e consilié dla Credensa 'd Turin

- 1489 jë student a van a deje al Vicari (cap dla polissia) bele che an ca sua

- 1511 në student (Gabriel djë sgnor ëd Tronsan) a massa 'n sitadin antramentr ch'as pianta l'erbo dël Magg

- 1526 le violense antra student e giovo turninèis an ocasion dël carlevé a monto a na mira che 'l Retor dlë Studi a ciama asil al cap dla Polissia për avej salva sua vita e sò bin.

- 1531 j'autorità a descrivo la situassion coma student e sitadin "qui continue stant in armis"

Ansoma, a në rivavo da pende e da vende. Le rason a peulo esse mila, ma la percession d'antlora a l'é daita da n'ordinansa dla Comun-a dël 1471, ch'a ciama dë fermé 'l rabel ch'a riva e a lo definiss "excessus et scandala que fiunt singulis diebus in ipsa civitate propter diversitate gentium, linguarum et morum".

La gent as masso l'un con l'àutr propter diversitate linguarum (për le diferense 'd lenga), pì ciàir che parej.... La gent d'antlora a la chërd che tuta sta violensa a la nassa da le diferense 'd rassa, costume e lenga. Donca NEN për question "polìtiche".

Tut sossì a ven da "Storia di Torino", UTET, second volum, da pàg. 523 anlà. Se peuj sòn a fussa na situassion mach ëd Turin (ò miraco mach ëd tut ël "piemont" nominà dal diplomàtich venessian) i savrìa nen dilo.

Bèrto

Messagi da Francesco Rubat Borel

La cassa al Savojard a l'ha 'd rason polìtiche e non d'origìn. A la fin dël '400-ancamin dël '500 a-i era doi partì, col savojard (ch'a l'era ciamà Savoìn, ch'a l'é l'antich étnich për savojard ch'i-j dasìo, antramentre che savojengh a l'é na gavada moderna) e col piemontèis, për cola ch'a lera la componenta dël ducà ch'a l'avìa da comandé

Cola dla koiné lombardo-véneta a l'é na co-scion dij sécoj XII-XIII, përchè quand ch'a s'ancamin-a a stampé 'd lìber la situassion a l'é già ciàira: toscan për lenga unificanta, le parlade locaj mach locaj... Tant a l'é vèi che ant l''Opera jocunda d' Alion, dël 1521 (ël prim lìber gròss an "dialet" stampà) ël Milaneyso in Asti a parla italian, stropià ma italian, pa milanèis, an tra mentre che ij fransèis a parlo pro fransèis.

Francesco

Messagi da Bèrto ëd Sèra

An efet a da da pensé... Ij forest a taco a parlé 'd "Piemont" (contut ch'as sapia nen lòn ch'a vorèisso dì 'd precis) quand che "piemont" a l'era tut somà "n'espression geogràfica" e a lo fan an italian, antramentr che an piemont as pùblico ij prim "test gròss" an piemontèis... e an sti test ij forest a parlo italian...

Coma se "parlé italian" a fussa stait midem che "esse forest". E anlora la "diversitate linguarum" a podrìa butesse ansema a la question che an piemont as dòvra ò 'l piemontèis ò 'n latin piemonteisà, (la "turba magninorum")... a në vnirìa fòra che sensa la stersà polìtica d'Emanuel Filibert i l'avrìo podù "butesse për nòst cont" pì che da tranquij...

Bèrto

Messagi da dragonot\@libero\.

"Padanèis" a l'é un termo dovrà dal lenghista australian Hull (1982). Gnun a parla pa d'unità "gal-italica" (o "cisalpin-a"), ma d'un grup - un grup com ch'a peul esse col sardagneul, che pa a cas a l'é ciamà "lenga"!

OK për la convergensa.

NO për ël tiragi vers ël toscan. ël model literari a tirava ancora an vers ël latin, vardé ij travaj ëd Glauco Sanga. Ant ël 1400 j'Estens ëd Ferara a dovravo sta koiné (koiné cancelleresca) për scrive con ij regnant ëd Napoli, che a arspondijo an Catalan (i document a son Catalan <--> koiné lombard-veneta).

Contrariament a lòn ch'it dise, ël piemontèis a l'ha pijà un pòch part a cost moviment (vardé ij test carmagnolèis dël 1400, a l'han "zo" nopà che "ciò", clàssich esempi ëd lombard-veneto).

Vnisoma a l'acetassion dël toscan. A venta pa chërde ch'a sia com ch'an conto. Dòp ël 1300, ël toscan a l'era evolvù e 200 agn dòp gnun a s'arconossìa pa pi con Dante. ël Bembo a l'ha arpijà Dante e fàit sò vocabolari, basà an sël fiorentin ëd 200 agn prima.

Ma ant l'istess temp, ël Machiavalli e autri a continuavo a armarché la diferensa tra Toscan e Lombard. Peui ël toscan a l'ha continuà a evolve e a pa esse dovrà fòra ëd Toscan-a e Roma: che litratura "italian-a" a-i é an coi sécoj? Arcadia e pòch d'àutr, val a dì litratura artifissial.

A Venessia a dovrav pi che àutr ël venessian: d'àutra part a lo dovravo Turch e Polach për parlé an tra ëd lor, përché a dovìo pa dovrelo ij venessian? ël Calvo quase ël l'800 a scriv soa tesi an latin, pa an toscan.

A-i é mach la Gesia Borromaica che , për contrasté l'Arforma, a promov l'usagi dël toscan ant ij sò seminari. Arcordomse che l'Alfé a l'ha dovù amparé ël toscan e a l'ha dovralo com lenga artifissial. A l'é peui mach con ël Romanticism che a s'ancamin-a a prodove litratura italiana com lenga mare (o quase).

Ciau, Bepe

Messagi da Fabrizio Arnaud

Giust, ël gal-itàlich a l'è n'area lenghìstica e nen na lenga, e a l'è n'utiss tìpich dij studi académich, scurvù (disoma mèj, anventà) e dovrà da ij'académich, e per ij nòsti but a serv franch a nen. Per lòn ch'a rësguarda l'italian, lòn ch'a conta, a la finitiva, a l'è dovragi ch'a l'è fasne. Che peuj a fussa nen conossù dal pòpol e nen parlà, lolì a lo san 'dcò le pere.

Butoma pura che dël '400 a fussa ancor nen l'ùnich volgar scrivù ant la Penisola, l'ùnich còdes ch'a fussa normal scrive. Epura, ant ël nòst Piemont, ij'archivi 'dle gesie e dij comun ch'a scrivìo pi nen an latin, che còdes ch'a dovravo? El fransèis? No. El lombard? No. El provensal? Gnanca. A dovravo l'italian, e parloma dël Quatsent.

Peuj a l'è ruvaje ël Bembo con soe "Prose della volgar lingua", ch'a son dël 1525 (mach 250 agn anans dël Romanticism!), e, com'as dis a Turin, ciau bale. Da col moment l'ùnich còdes volgar ch'a fussa acetà, për ëscrit, an tuta la Penisola a l'è stàit l'italian, o, se 't l'has pi car l'acribìa stòrich-geografica, ël fiorentin dël Tërsent.

Peudesse, i lo sai nen, che i venessian seguitèisso a scrive an venessian: mi i l'hai lesù un test dàlmata dël Setsent e a l'è mnume da rije. A j'era italian pur, con "z'è" come spia dël venetism. Na frisa pòch, i dirìa, per parlé ëd na lenga distinta. E comsëssia i nòsti Savòja, che a l'avìo tanti difet ma j'ero pitòst antivist, dël 1500 e possa, visadì ansema o sùbit dòp del Bembo, a l'han elegiù l'italian come lenga ufissial ëd la part cisalpin-a ëd sò Stat. Podoma deje contra fin che voroma, ma antant a l'è parèj. E l'italian, che gnun a parlava, tuti coj ch'a dovìo scrivlo a lo scrivìo pro.

Fòra dai tecnicism, i sai pa se tut s'afel vers l'italian a nassa ant ël sen o ant'ij anviron ëd la Lega Nord o se a intra gnente con chila e a l'è mach na prevension ideològica ëd lenghista (con la "enne") amatoriaj. I penso ch'a sia vera la sconda, ma se a fussa vera la prima, i don a ti e a Meneghin un paira d'informassion che meracol conosse nen:

1) Bòssi a l'ha vagnà sò prim congress d'un partitin ìnsubre, ant ij'agn Otanta, imponend la lenga italian-a a tut ël moviment, contra la mossion ëd sò cugnà (l'òm ëd soa seure) ch'a vurìa impon-e ël lombard come lenga ufissial dël partì;

2) sensa ël màstich ëd l'italian la Lega Nord a l'avrìa avù gnanca un décim dël sucess ch'a l'ha avù; na Lega ch'a l'avèissa dovrà ël padanèis (grignoma na vòlta!) a sarìa fërmasse bin andrinta ij termo dël Tëssin.

Stame ardì

fa

Messagi da dragonot\@libero\.

> ël gal-itàlich a l'è scurvù (disoma mèj, anventà) e dovrà da

> ij'académich, e per ij nòsti but a serv franch a nen.

I l'heu abrevià. Përchè a dovrìa esse anventà? N'area lenghistica a l'é n'area lenghistica, e a esist fin che a-i é cheich parlant. E përchè a dovrìa pa serve? Fin da quand ël Dietz a l'ha anserì ël "provensal" (= lenga dla Fransa meridional) tra le "lenghe" neolatin-e, a l'ha dorbìe la stra a Mistral e a l'arnàssita ëd l'ossitan.

> Epura, ant ël nòst

> Piemont, ij'archivi 'dle gesie e dij comun ch'a scrivìo pi nen an latin, che

> còdes ch'a dovravo? El fransèis? No. El lombard? No. El provensal?

> Gnanca. A dovravo l'italian, e parloma dël Quatsent.

El Tagliavini a l'ha anserì ij "Sermon piemontèis" tra le prime testimonianse dla lenga italiana. 'd sicur an tanti a dirìo che j'Estensi a scrivìo an italian ai regnant 'd napoli, nopà che an koiné lombard-veneta.

> Da col moment l'ùnich còdes volgar ch'a fussa acetà, për ëscrit, an tuta la

> Penisola a l'è stàit l'italian,

Tra ij volgar a-i era 'dcò 'l fransèis, che ad esempi l'Alfieri a conossìa prima 'd l'italian. E peui desmentiomse pa che 'l Calvo a fin '700 a l'ha scrivù soa tesi al latin (giust, a l'é pa un volgar).

> Peudesse, i lo sai nen, che i venessian seguitèisso a scrive an venessian:

> mi i l'hai lesù un test dàlmata dël Setsent e a l'è mnume da rije.

'dcò le comedie del Goldoni at fan rije?

> Podoma deje contra fin che voroma, ma antant a l'è parèj. E l'italian, che

> gnun a parlava, tuti coj ch'a dovìo scrivlo a lo scrivìo pro.

O purament a continuavo a scrive latin, com 'l Calvo.

>i don a ti e a

> Meneghin un paira d'informassion che meracol conosse nen:

> 1) Bòssi ...

Mi i preferiss pa parlé 'd polìtica ambelessì.

Ciàu, Bepe

Messagi da Fabrizio Arnaud

Mi m'arferìa nen a na teòrica -motobin teòrica- unità gal-itàlica, che sai pa che diav l'eve arbatià "padanèis", i m'arferìa a cola koinè ch'a l'è creasse anfra mercant, viagiator, zongleur, ambassador, che a bogiavo an sël teritòri dl' Italia superior, e a l'avio d' ëbzògn, tant d' ëbzògn, ëd capisse un pòch mej che an parlanda un bressian e l'autr ferarèis. Gnente ëd pi che un process, natural, ëd convergensa lenghistica, che a podia nen fé d'autr che segue un model che la convergensa a l'avia già compila da un péss: ël model literari, ch'a l'avìa elegiù ël toscan come lenga unitaria. Donca i veuj nen di ch'as parlèissa an toscan, i diso ch'a j'era na koinè lombard-emilian-a e meraco 'dcò véneta ch'a possava naturalment vers ël model literari, valadì vers ël toscan, bin anans ch'as ponèisa la question dl'unità politica. Cost travaj ëd convergensa lenghistica anandià da mercant, gent d'arma, banché, e via fòrt, a l'avù per conseguenza, per esempi, che la pcita gent dl'Italia superior acetèissa sensa arviresse tròp (o sensa arviresse ëd pianta) che soa lenga a fussa dësbassà a dialèt, e che "lenga d'Italia" a mnèissa un-a, parèj dël toscan, motobin diferenta dai sò parlé.

Ha-lo ël piemontèis pijà part a costa koiné padan-a ch'a possava vers ël model ëd l'italian ? No, come l'oma vist con l'esempi dij zongleur.

Ha-lo ël piemontèis pijà part, an quaj temp e a soa manera, al process ëd convergensa lenghistica vers ël tajacan ? Eh, precisament con ij romans ëstòrich ëd fin Eutsent dij doi autor pavèis, Carolin-a Invernizio e Bevilacqua. A j'ero talment carià d'italianism ch'as podrìa squasi sosten-e ch'a j'ero originariament scrivù an italian e peuj virà an turinèis (pa vera, 's capiss).

Peuj, per nòst boneur, na quaranten-a d'agn dòp a l'è naje ël moviment dij Brandé, ch'a l'ha aussà, modlanda ël piemontèis come mach ij literà a son bon a fé, ëd cioende fin-a al ciel, slontanand sensa ringret la lenga regional da cola nassional. Per lòn ch'a rësguarda la lenga scrita, che rason, perché ant la lenga parlà ël process ëd convergensa vers l'italian a seguita andé anans ancora adess.



County cricket – as it happened | Sport 1.00pm EDT 13:00 Just got back from a very entertaining chat with Tino Best to see Essex got their draw at Glamorgan. What a fantastic round of Championship cricket; five results, three very decent draws, plenty of collapses on eight decent pitches, and not too much rain. Now let me get on and write about it. Thank you all so much for your company these last four days, it’s been a (natwest t20) blast. It’ll be Jamie Bowman manning the good ship County Cricket - Live! from Sunday (he’ll be at the Roses match), but I imagine I will be back on these shores before long. Please keep clicking, keep commentating and all the rest. It’s great fun for us ATL when we know you’re reading, and keeps the whole thing viable too! pre bonded hairSpeak soon, folks, and thanks for reading. 12.09pm EDT 12:09 Nick Browne out at Cardiff. Can the Welsh get up? 12.08pm EDT 12:08 That is the game, amazingly:

HAMPSHIRE WIN BY 69 RUNS. First ball, Gurney tried to hit Crane into the Solent, got a wild edge and was caught at point. No point Read batting when he’s so crocked with so many required. Hampshire’s first win of the season. Well done them! 12.05pm EDT 12:05 Samit’s gone. And that might just be that. Crane, remy hair extensionsbowling round the wicket into some considerable rough, has got Patel to attempt a slog-sweep, and he’s edged an extravagant turner through to first slip. Great bowling. 235-8. Chris Read unlikely to bat with his bad hand. 12.00pm EDT 12:00 12.00pm EDT 12:00 DRAW AT BRISTOL. WELL BATTED ROB NEWTON AND STEVEN CROOK BUT AT THE MOMENT I’M AFRAID I DON’T REALLY CARE BECAUSE THE AGEAS IS FUN 11.57am EDT 11:57 Fletch and Samit at the crease. I know what you’re thinking: do it in boundaries. Well, we’ve just had the first indicator as to why. Fletch edged Crane wide of slip and the outfield here is slow. Samit ran two as hard as his little sausage legs could carry him and turned for the third, but Fletch didn’t get the memo. The big lad fancied keeping the strike. But Samit was sprinting at him, so Fletch set off the third as the ball was coming into the keeper. Wheater gathered and threw to the non-strikers, but missed by a mile and Fletch made it. Jeeeeeeezzzzz this is tense. 11.53am EDT 11:53

TWO IN AN OVER AT THE AGEAS!!! TWO FOR TINO!!! Double nelson, double wicket maiden!!! Hutton was roughed up a bit with his first few balls. Then Tino banged one in short and Hutton pulled, straight to Crane at fine leg, who set himself and took a fine tumbling catch, slipping over, before going absolutely gorillas with his team-mates. Patel turns down an easy single to fine-leg off Fletcher’s first ball. Tino has 4-40. Updated at 11.54am EDT 11.50am EDT 11:50 SHOCK: MATCH DRAWN AT LORD’S. Every game played by either Somerset and Middlesex this season has been drawn. 11.48am EDT 11:48 perruques cheveux naturelsOh wow! Tino’s just bowled Christian with the first ball of the second over of his new spell. It’s a yorker, and middle stump is no longer standing. Just. Perfect. Btw, Tino set off in celebration and Hampshire just chased him. The bloke is magnetic. Hutton in now; ring field. Two slips, gully. This game is (***)hot. I really want to swear but I really shouldn’t. Updated at 11.49am EDT 11.42am EDT 11:42 This game is on a rather lovely knife edge. Tino and Crane in tandem now. Christian a bit wafty, and Samit’s never more than 10-15 seconds from slapping to cover. Hutton’s in next and can bat, but with just Gurney and Fletch to follow, this stand really is vital. Read will only bat, as I’ve said before, if absolutely necessary. 11.40am EDT 11:40 11.32am EDT 11:32

Steven Crook’s got a hundred! Northants have had one hell of a day. 11.20am EDT 11:20 Shame. — Middlesex Cricket (@Middlesex_CCC) May 25, 2016 Off for bad light. Somerset 202-7. Hildreth 85*, Overton 19*. #TeamMiddlesex 11.16am EDT 11:16 Huge straight six down the ground from Christian off Crane... 11.08am EDT 11:08 perruques cheveuxIt’s all go here; Hampshire charged 5 penalty runs as Samit edges/misses Crane and it hits the helmet behind, and now Crane has had Christian dropped - very hard, fast chance - at first slip by a furious Ervine. Samit’s got 50 and Notts need 125... Updated at 11.11am EDT 11.05am EDT 11:05 There is a stream of Glamorgan’s game with Essex here, and you’re mad not to be watching it. Dan Lawrence just got out, and the Glammys are pushing for their first win since July 2015. 11.01am EDT 11:01 10.56am EDT 10:56 We have our fourth result of the round! Kent fly home with 18 from three balls from Alex Blake. — Sam Billings (@sambillings) May 25, 2016 Awesome win @kentcricket ! 🙌🏼 #topofthelog 10.51am EDT 10:51 Well done to Durham! — Graham Onions (@BunnyOnions) May 25, 2016 Another special win today against a very good side.Some young players showing a huge amount of maturity, oh and ridiculous amounts of skill 10.44am EDT 10:44

Probably haven’t given Northamptonshire enough credit for their sterling work in Bristol today. They are 237-4 for the day and with 34 overs remaining, that is probably that. Tea here at the Ageas, no more wickets. Notts need 128 in 39 overs, with four wickets in hand, really. Read highly unlikely to bat. 10.36am EDT 10:36 Advice from the man sat to my right: — Vithushan (@Vitu_E) May 25, 2016 Samit or bust for Notts. This could be a belter. If you're in Southampton, get a car with half a tank, jump onto the M27 or take the A27... 10.34am EDT 10:34 lace front wigsGame on here! Taylor has slapped Crane to Tino at mid-on, and the great man took a fine catch, before hurling the ball into oblivion. 10-man Notts need 129 more, and have four wickets really. Think Read will bat if absolutely necessary, but the man is wearing a proper plaster cast. 10.18am EDT 10:18 Suddenly, things are looking dreamy for Nottinghamshire, even if Read isn’t batting. The stand between Taylor - who is looking a million dollars - and Samit, who is trotting along and recently edged Crane between keeper and slips, is 96 from 20 overs. Tino is now bowling some wild stuff, and twice has gone through the keeper for four byes/wides with wild bouncers. Dangerous times for Hampshire. 10.14am EDT 10:14 10.02am EDT 10:02 I like this tweet, because of the optimism. Can they get the 284? — Essex Cricket (@EssexCricket) May 25, 2016 Essex 50 for 3, Nick Browne 31*, Dan Lawrence 1* and there are a minimum of 47 overs remaining. Another 284 runs required to win #GlavEss 10.00am EDT 10:00 Tino bowling to Samit at the Ageas Bowl... The stuff dreams are made of. 9.57am EDT 09:57 This game surely has too much to do, but 2 in 2 for Rayner has it on the move... — Middlesex Cricket (@Middlesex_CCC) May 25, 2016 WICKET - Somerset 156-6. Gregory c Franklin (slip) b Rayner 0. #TeamMiddlesex#bowlingOllie With 47 overs after this one, Somerset are 109 ahead with four in hand. Here, Brendan Taylor has 59, and Samit 34, as the pot bubbles. Beautifully poised with all four results very much possible. 9.46am EDT 09:46 This is a great picture: — Phil Makepeace (@AlteredCourse) May 25, 2016 Action shot of Trego scaling the Lord's fence after both he and Hildreth (top) took an unscheduled comfort break. pic.twitter.com/gjn9PqGKRF 9.41am EDT 09:41 Can Glamorgan? Can they? — Essex Cricket (@EssexCricket) May 25, 2016 WICKET! Ravi Bopara fends a ball from Michael Hogan to Aneurin Donald at 2nd slip and goes for 6. Nick Browne 28*. 46-3. #GlavEss 9.38am EDT 09:38 9.31am EDT 09:31 Hundred up for Notts and a really fascinating period of the game coming up. With Taylor and Patel at the crease, Notts can win it. Without them there, I’d say they can’t (although Dan Christian is in next). Taylor has played a beautiful upper cut, and Samit is being Samit, depositing Dawson for a lovely hoicked legside four. 107-4, 198 to win. Read surely won’t bat, so five wickets required. 8.57am EDT 08:57 8.57am EDT 08:57 Another wicket at the Ageas! Empty Wessels has been drawn into a drive by McLaren. The ball has nipped away a fraction and he’s been caught behind. 8.48am EDT 08:48 8.41am EDT 08:41 Rob Newton adds the one he needed for a ton. He’s gonna need a few more to save the game. — Alex Winter (@_alexwinter) May 25, 2016 First match of the season and a battling century for Rob Newton. Northants need the fight to continue this afternoon... #bbccricket 8.27am EDT 08:27 So I’ve had a bite to eat so I thought I’d actually do my job and chat to you all about what is going on around the grounds... A wicket for Glamorgan on the stroke of lunch! Can they force their first win (in any format) since July last year?! Essex bat deep and bat big, so I wouldn’t rule them out yet. The equation: Glamorgan need 9 wickets, Essex need 322 runs, and there are 66.5 overs remaining. Kent are off to a flyer in their pursuit of 175 against Derbyshire. The equation: Derbyshire need 10 wickets, Kent need 149 runs, and there are 65 overs remaining. Rob Newton has 99 for Northants and is digging in to save the game against Gloucestershire. The equation: Northants trail by 18 runs, with five wickets in hand. 65 overs remaining. Up in Div One: cosplay wigsJames Hildreth is doing his thing at Lord’s. The equation: Somerset lead by 46, with six wickets in hand. 66 overs remain. And here at the Ageas Bowl, Tino Best is having a great time. Nottinghamshire are three down chasing 305, but Chris Read probably won’t bat. Notts require 255 more runs, Hampshire need seven (six, really) wickets. 69 overs left. What an afternoon we have in store. How good is county cricket?! 8.02am EDT 08:02 Lunch here at the Ageas and Notts are 50-3, still 255 away, and having just lost a third wicket.... McLaren has got one to bounce and nip at Mullaney, who edged to first slip... Mes (who has a real name!) has been in touch ATL: “I’m doing incantations for Glamorgan to take a wicket,” he writes, :(I bowed to the better judgement of HPG and Captbnut on the declaration). So I’m singing this iny my head (at work): Mae bys Meri-Ann wedi brifo, A Dafydd y gwas ddim yn iach. Mae’r baban yn y crud yn crio,A’r gath wedi sgrapo Joni bach. Sosban fach yn berwi ar y tân,Sosban fawr yn berwi ar y llawr,A’r gath wedi sgrapo Joni bach.”

I have absolutely no idea what this means. No idea. Updated at 8.06am EDT 7.58am EDT 07:58 7.56am EDT 07:56 Kent flying along, aren’t they. What a game to win that is. Right, I notice comments are down again. Hold fast they will be back soon but there’s nought I can do about it. Feel compelled to tell me something? Sub-140 character thoughts to @willis_macp and more conherent/longer thoughts to will.macpherson.freelance@guardian.co.uk. Fire away. 7.50am EDT 07:50 7.43am EDT 07:43 Elsewhere, things are happening, aren’t they? Derbyshire, what have you done? Kent need 175 to win. Glamorgan have declared (well batted Mr Bragg), and Essex need 334 from 70, I believe. Middlesex, good on you. Somerset are 60-4 and lead by just one. Hildreth the key, you’d say. Both sides looking for their first non-draw, so up the result! DURHAM HAVE WON, CONGRATULATIONS DURHAM! Just a shame Colly couldn’t see them home a day before turning 44, but that is a spectacular effort. Well done. How often has a guy taken a nine-bag and not won? Updated at 7.46am EDT 7.37am EDT 07:37 Apologies if I’ve been a bit quiet, I’ve been perambulating the Ageas’s Bowl in pursuit of a black americano, which I now have, and am sipping. While this may sound like a dereliction of duty, it was not without cricketing rewards. I come bearing news, and it ain’t good for Nottinghamshire: I bumped into Chris Read, off to throw white balls at Greg Smith in the nets with Peter Moores. He has a proper cast on his left wrist. Can’t see him batting today; can’t see him batting for six weeks or so... We have had another wicket too, and it belongs to Tino! The sheer chutzpah of the bloke is a sight to behold. He’s struck Lumb on the pads (again - there was a huge appeal earlier) from round the wicket and after about ten minutes up went the finger. Make your mind up below. Lumb was looking good after a decent working over: he absolutely nailed a pull into the small of Tom Alsop’s back at short leg. Looked very sore. — Hampshire Cricket (@hantscricket) May 25, 2016 WATCH: Terrific @tinobest! Never short of pace, or a passionate @CountyChamp celebration! pic.twitter.com/OdQUvb2yGR 6.57am EDT 06:57 Tinooooooo! He’s got Libby, and the hosts are on the move. Couple of throat balls were followed by a fuller one, which was duly nicked. Tino is making loads of noise. 6.54am EDT 06:54 Derbyshire are making a bit of a hash of things, aren't they? 6.46am EDT 06:46 Tino’s first ball has just cracked into a ducking Mullaney’s back... This is going to be fun. He had Lumb, particularly, in all sorts of trouble a couple of days ago. Updated at 6.46am EDT 6.38am EDT 06:38 I see there’s been a fourth wicket at both Derby and Bristol, and Keaton Jennings has his third hundred of the year up at Edgbaston. I’m backing us to get four more results today. Updated at 6.41am EDT 6.37am EDT 06:37 The lead is 300 at the Ageas! Declaration, slogging, wicket all incoming. These two - Crane and Tomlinson, who on-drove his first ball for three played some nice shots - and, oh, there’s the declaration. Will Smith’s on the balcon calling them in. Nottinghamshire will need 305 to win off 86 overs. Light roller being used as I type. Good game, good game. 6.21am EDT 06:21 Gurney has his ninth wicket of the match! He’s got one to nip back at McLaren, and it’s struck him - a bit high perhaps - and the finger went up. Empty Wessels - still keeping - threw down the stumps too so he was probably out on two counts. 282 is the lead. 6.16am EDT 06:16 There’s a bit going on around the grounds; Middlesex are all out, 47 ahead, and Jack Leach has a five-fer. Very good few days for the J.Leaches. On Durham charge, with Jennings onto 98. Paul Collingwood is 40 tomorrow! Would be a decent birthday present if they could pull this one off.... Here, Ryan McLaren, who is looking a cracking overseas signing once again, has taken Hampshire past 200, and a lead of 281. We’re on declaration watch. 6.12am EDT 06:12 No full report from me yesterday I’m afraid, as England decided to go announce what a few of us had long suspected: that Reece Topley was facing a lengthy spell on the sidelines. There’s the round-up at the bottom of the piece, though. In the report’s absence, mind, I’d recommend reading this from Selve. Just a lovely piece on how we seldom think about the guards we take. Graham Gooch hits the nail on the head when it comes to taking guard | Mike Selvey 6.02am EDT 06:02 Good morning, how are you all? I’m at the Ageas Bowl, where - unlike the last couple of days - the sun isn’t shining. But it’s not going to rain. Hampshire’s last three batsman are going to come out for a bit of a swing. They’re currently 270 ahead, so Notts already require the highest score of the match to win. They failed in a smaller chase against Warwickshire last week, of course, but Samit had some fun. This should be a cracking day. There are five other matches to be completed too. It should be a short, but excellent, day at Edgbaston, where Durham require not too many, and Warwickshire still need six wickets. Could Chris Wright trump Woakes and get ten?! At Lord’s, they’re starting on time despite some doubt, and it’s looking very drawy. What do I know, though? In Div 2, one game is already complete, and there are three to run. Could there, improbably, be results at Derby and Cardiff? And how long will it take Gloucestershire to see off Northants? Enjoy the great game, folks, and be sure to barrack hard below the line. 5.25am EDT 05:25 Today we have Will Macpherson at the Ageas Bowl to cover Hampshire v Nottinghamshire. Here is his report on the news from Hampshire yesterday: England’s Reece Topley ruled out for three months with back injury And, in case you missed it last night, here’s Mike Selvey’s column: Graham Gooch hits the nail on the head when it comes to taking guard | Mike Selvey Enjoy the cricket Updated at 5.25am EDT