J'arsete 'd mama Brun-a

a.m. [Albina Malerba?] dal Vënner ëd La Stampa dël
25 ëd gené dël 2008
 
A l'ansëgna 'd La Bela Gigogin, la librarìa 'd
Piemont 'd via Cernaja 16/d, për le edission ëd Gioventura Piemontèisa, a l’é
surtìe na cita publicassìon ëd cusin-a «J'arsete 'd mama Brun-a» 'd Bruna Codino
e Rossana Turina (pp. 55, Euro 15), ch'a l'ha 'l vantage dë smon-e nen mach
d'arsete, ma «sensassion, sentiment, a travèrs ij vàire gust dël mangé», e 'd
felo an piemontèis, con le tradussion a randa an italian e an
inglèìs.Scandije ant le stagion le arsete soasìe e originaj a smijo 'd
poesie, përchè lòn ch'a guida ij gust a l’é 'l cheur dj'arcòrd d'un temp che
mare, magne, nòne a j'ero bon-e a pronté «con tanta naturalëssa ëd piat gustos e
arsërcà, cissà da l'esigensa 'd pa sgheiré e 'd rëspeté 'l cicl ëstagional dij
prodòt naturaj».Anlora 'ndasand a mëssoné tra le pagine, a la prima i podoma
'mparé la frità 'd cite erbe naturaj (urtije, mentass, virassoj, o s-cìapadoje
coma as dis da mie part a Tëston-a), o le plandre 'd boras, o 'l bagnèt verd
(pnansëmmo, fiësche d'aj, doe anciove e...). L'istà a në smon trute an carpion,
giardinera a la moda veja, ij bolè sot euli, o la fruta candìa; l'Otogn a
'ncamin-a con ij gnòch ëd patate, lë mnestron al forn, 'l cunij dij nòstri al
forn, ij friceuj 'd pom e 'l gran san piemontèis, 'l sambajon. La bagna càuda,
‘l chissòt d'agnel, ij subrich ëd ris o 'd patate an giutran a scaudé un pòch
l'Invern.Per restée 'ncora na frisa an cusin-a, i segnaloma bele se scriìt
an italian, ma con tanti arferiment an piemontèis, lë scartari dël DocBICentro
Studi Biellesi, për la Colan-a «Sapori Biellesi», «In cucina con l'olio di noce»
soagnà da Mina Novello (pp.32, €6).Ant ij temp ëd vache màire cost euli, a
l'era dovrà al pòst ëd col d'uliva o dël butir, për condì salade, ansavorì
formagg e tomin, coma 'l bëddu, o deje un pò gust al frachèt, al sancarlin o a
l'ajà; e, gnanca a dilo, për preparé la bagna càuda, tant ch'as peul disse, a
fortiss Mina Novello, che costsì a l’é 'l ver euli bielèis.Dòp un pòch dë
stòria ch'a va sempe bin e 'd nòte 'd lavorassion, ch'a van gnente mal, ël lìber
a pùblica na bela partìa 'd pitanse ch'as peulo fesse con l’ euli 'd nos e con
ël nusuggio, ch'a sarìa lë scart dla lavorassion dle nos për fé l'euli. Ant la
cusin-a 'd na vota tut a ven a taj!