Scartari

L’amis Davide Filié, una dle tante anime bon-e dël Piemont, a ten un cors ëd piemontèis a Quaron-a (Villa Rolandi), an Valsesia. A gratis për ij partecipant.

A s’ancamin-a ‘l 15 mars: eut lùn-es a la sèira, da eut e mesa për doe ore.

Ël cors a l’é organisà da l’associassion cultural Ël Sol ëd j’Alp an colaborassion con la comun-a ‘d Quaron-a, e a l’ha ‘l but ëd dé le competense lenghìstiche prinsipaj a chi ch’a veul ancaminé a lese e scrive ant ël piemontèis dla Valsesia.

Për anformassion:

I ston prontand la conferensa ch’i tnirai st’ann a Moncalé, Susa, Turin e Àich për la Ca dë Studi Piemontèis. Për costa edission i son andàit a arpié un tema dël qual, come a san bin ij mé vintesingh letor, i parl sovens e volenté: lese an piemontèis ai nòsti cit.

I parlerai ëd GianRens Clivio, Milo Bré, Ezio Girardi, Michela Grosso, Adriana Chiabrando e tanti autri autor ch’a l’han scrit e scrivo an nòsta lenga për ij cit, sensa dësmentié le tradussion ëd Pinòcchio, dël Cit prinsi e via fòrt.

... e passand për ël sénter it sente, bele sensa volejlo, tanti tòch ëd conversassion. Alora a më mnisìa an ment Jovanotti:

La città è un film straniero senza sottotitoli
Una pentola che cuoce pezzi di dialoghi
Come stai quanto costa che ore sono che succede
Che si dice chi ci crede allora ci si vede

E peui i pensava ‘dcò a Saba (Città vecchia):

Qui tra la gente che viene che va
dall'osteria alla casa o al lupanare,

Dël përchè l’ùnich temp ch’a conta a l’é ‘l temp present
[mé artìcol publicà ansima a la "Gazzetta d'Alba" ëd màrtes 9 fërvé 2010]

Batista a l’ha parlà da costa colòn-a quàich temp andré dla distorsion ch’i l’oma a rësguard dël temp. An Vardé anans, prima che andré, l'artìcol dël 31 mars dl'àutr'ann, a scrivìa:

[mé artìcol publicà ansima a la "Gazzetta d'Alba" ëd màrtes 1 fërvé 2010]

Un monsù, quàich sman-a fà, a l’ha scrivù ansima a piemontviv:

- Io ho quattro figlie che mi dicono: «Ma papà, piemunteis e ru parlumne mach mi e ti?»

J’agn a passo. I l’hai conossù Silvana Testore prima dl’esperiensa d’«é!», quand che cost concors a j’era pen-a ancaminà. E adess i soma a eut. Brava Silvana, còs d’àutr as peul disse?

(Ben, ch’it l’has sempe avù na paròla dossa për mie nine é, lòn almanch a venta giontelo.)

Ij detaj an sël sit.

A fiocava s-ciass a Ciavassa 'd Biela, ‘l cioché dla gesia a l'avìa da pòch batù 'n bòt e a calavo già, ansema a la fiòca grisa e gelà, j'ombre dla neuit. San Tomà la pi curt giornà, 21 dë dzèmber solstissi dl'invern, ‘l di pi sombr dl'ann. Ël di pi frèid, pi scur, pi magonà përchè j'ero lì a saluté për sempe Tavo Burat: «...Che sagrin/ l'adiù coma sospèis sle fërpe dl'onda/parèj 'd n'ala d'ochëtta përzonera...». L'amis, ‘l poeta, l'antich sivalié ant ël sësì pi scur dl'ann a tornava a la tèra, mentre la fiòca a fiorìa al sò passage 'nvers «la leja dij Tëj ad Biela».

I pens che ti it fasse lucidé le scarpe. Ël fieul ch’at je lucida a fà për ti ‘n travaj da nen chërde. An efet, at je lucida pì bin che chionque àutr al mond. Arcompensandlo për sò travaj, considera che tipo ‘d mancia ch’it je dà. Andrinta ‘d ti it pense: “I-j don un-a o doe monede da 25 sentésim?” S’at ven-o an ment doe cifre, sern sempe cola pì àuta; diventa un da doi quartin. [...] Se ti it disèisse: “Beh, i-j darai na moneda da 25 sentésim”, costa riflession at influensrìa për la resta dla giornà. It ancaminrìe a sent-te un pòch an colpa, un pòch malsicur.

As peul pijesse 'l boneur
për la coa come un passaròt.
As peulo dësmentiesse ij débit
che i l'oma con ël mond.
Në sluss ëd beatitùdin
a ofend nen nòstr avzin.
Chiel a deurm an sla banchin-a,
ël passaròt a-j vòla d'antorn.
Chiel a seugna 'l lebros
ma i sentoma che sò mal
a l'é nen contagios.

Leonardo Sinisgalli, Il passero e il lebbroso

I pensava con un pòch ëd magon an costi di a lòn ch'a l'ha dit Paolo Castlin-a ansima a la lista piemontviv, che chiel a l'ha gnun da parleje piemontèis ansema.

(Paolo, për chi ch'a lo savèjssa nen, a l'é stàit an tra ij prim entusiasta "animator" d'"é!", a l'é dasse bon ben da fé për anviaré l'arvista.)