Scartari

Dël 1953 Jean Giono a publicava da Gallimard na bela stòria, L'homme qui plantait des arbres.

Riccardo, un ch'a l'ha a cheur soa lenga, a l’ha fane na tradussion an piemontèis ch’i l’hai butà ambelessì.

Ëd tante ròbe – mila, dj’àutre mila e mila ancora – fàite ansema për ël Piemont an costi singh agn ("Che cos’hai fatto in questi cinque anni?", a-i ciamavo al protagonista d’Un uomo d’acqua dolce. "Boh!"), cost artìcol che la Gasëtta d'Alba a pùblica ancheuj a l'é 'l prim ch’a seurt a firma gionta an tra Batista e mi. Bel.

A coriva l’ann 1938...
Poesìe ‘d na vira, sentiment d’ancheuj

Ancheuj a l’é mama – Maria Giuditta Bosco in Davico – che a compiss j’agn: e a son stantesinch.

Për dilo con un mòt dë spìrit, ij primi stantesinch a son andàit bin, adess j’autri stantesinch i vëdroma.

E për dila pì seriosament a venta rubeje le paròle a Nelo Risi (A nostra madre):

I voloma nen arcordete.

It i në sta davsin sensa ombra e col soris
ëd chi ch’a l’ha creà un lent paradis.
Ël dé l’avèj ël débit l’esempi
– a l’é nen possìbil dete dij confin;
savèjte viva ancheuj an paga
dël veuid ch’i saroma.

Jér an Àich i l'hai terminà le mie ciaciarade dë st'ann për la Ca dë Studi Piemontèis. Argoment: ël piemontèis e le masnà.

Ambelessì a-i é un video con le mie impression, e ambelessì ël PDF dla dispensa ch’i l'hai distribuì durant la lession.

A dis Batista an sl’artìcol surtì ancheuj an sla Gasetta d’Alba:

Jér i l’hai tenù a Susa la tersa lession dë st’ann për la Ca dë Studi, che peuj a l’é sempre l’istessa ma itineranta: Ël piemontèis e ij cit. Dël përchè e dël përcome lese an piemontèis a nòste masnà.

Da bogianen e volontari ampegnà an campagna eletoral për ël moviment a Sinch Ëstèile a venta ch'iv disa che lese l'artìcol ëd Novelli ansima al piemontèis a l'ha lassame bele che sburdì. Nen tant për la maréa dë stupidade ch'a l'é riessù a consentré an dontre righe, ma për la mancansa TOTAL d'anteligensa polìtica ch'a smon.

L’amis Davide Filié, una dle tante anime bon-e dël Piemont, a ten un cors ëd piemontèis a Quaron-a (Villa Rolandi), an Valsesia. A gratis për ij partecipant.

A s’ancamin-a ‘l 15 mars: eut lùn-es a la sèira, da eut e mesa për doe ore.

Ël cors a l’é organisà da l’associassion cultural Ël Sol ëd j’Alp an colaborassion con la comun-a ‘d Quaron-a, e a l’ha ‘l but ëd dé le competense lenghìstiche prinsipaj a chi ch’a veul ancaminé a lese e scrive ant ël piemontèis dla Valsesia.

Për anformassion:

I ston prontand la conferensa ch’i tnirai st’ann a Moncalé, Susa, Turin e Àich për la Ca dë Studi Piemontèis. Për costa edission i son andàit a arpié un tema dël qual, come a san bin ij mé vintesingh letor, i parl sovens e volenté: lese an piemontèis ai nòsti cit.

I parlerai ëd GianRens Clivio, Milo Bré, Ezio Girardi, Michela Grosso, Adriana Chiabrando e tanti autri autor ch’a l’han scrit e scrivo an nòsta lenga për ij cit, sensa dësmentié le tradussion ëd Pinòcchio, dël Cit prinsi e via fòrt.

... e passand për ël sénter it sente, bele sensa volejlo, tanti tòch ëd conversassion. Alora a më mnisìa an ment Jovanotti:

La città è un film straniero senza sottotitoli
Una pentola che cuoce pezzi di dialoghi
Come stai quanto costa che ore sono che succede
Che si dice chi ci crede allora ci si vede

E peui i pensava ‘dcò a Saba (Città vecchia):

Qui tra la gente che viene che va
dall'osteria alla casa o al lupanare,